Jæja bara – er ekki kominn tími til að gefa íslensku séns?

Áður en ég fluttist til Íslands árið 2003 hafði ég verið að æfa mig í tungumálinu með geisladiski þar sem ég lærði gagnlega frasa eins og „hvar er lestarstöðin?“ og „einhver hefur stolið vegabréfinu mínu!“. Þegar ég fór að reyna að auka orðaforða minn og gera hann hagnýtari lærði ég einföld orð sem margir móðurmálshafar nota til að staðfesta skilning eða fylla upp í þagnir, svo sem er það?, nú í alvöru, hérna, já á innsoginu, og auðvitað jæja. 

Þar eð fólk túlkaði bros mitt, galopin augu, og notkun þessara fylliorða sem svo að ég skildi hvað verið var að segja við mig (sem ég gerði ekki) varð ég djarfari. Íslendingar segja mjög oft jæja og nota iðulega bara svo að ég fór að skreyta samtöl mín með blöndu af þessu: jæjabara. „Jæjabara, tíminn til að fara!“ „Jæjabara, þetta er ótrúlegt!“ 

Það var ekki fyrr en ég hafði búið hér í meira en ár sem samstarfsmaður minn sagði mér varlega að það segði í raun enginn „jæjabara“. „Jú, víst,“ mótmælti ég. “Ég er alltaf að heyra það.” Nei, var mér svarað kurteislega. Fólk notar vissulega þessi tvö orð, en aldrei saman.

Það var erfitt að venja sig af þessu (og ég viðurkenni að ég nota þetta stundum enn). En ég var þakklát fyrir það af hversu mikilli nærfærni var tekið á þessari villu minni. Íslenskan mín var bæði takmörkuð og langt frá því að vera fullkomin. En fjölskylda mín, vinir og samstarfsfólk gáfu mér séns til að byggja upp sjálfstraust áður en mér var mildilega beint í rétta átt.

Félag sem ætlar að ná til landsins alls

Þetta er forsendan fyrir verkefninu Gefum íslensku séns sem var sett af stað við Háskólasetur Vestfjarða. Nú hefur verið stofnað um verkefnið formlegt félag sem ætlað er að ná til landsins alls, og ég nýt þess heiðurs að vera í stjórn félagsins ásamt Peter Weiss , Eiríki Rögnvaldssyni prófessor emeritus, Martinu Jansson sem kennir íslensku tékkneskum og slóvakískum hópum og Ólafi Guðsteini Kristjánssyni aðjunkt.

Markmið verkefnisins er að hvetja íslenska móðurmálshafa til að vera þolinmóðir, umburðarlyndir og hvetjandi við okkur sem erum að læra málið. Íslenska er alls konar og ef öll mistök sem við gerum eru leiðrétt umsvifalaust eða engin tilraun gerð til að skilja hreiminn hjá okkur er sjálfstraust okkar brotið niður og það verður afturkippur í tilraunum okkar til að bæta kunnáttu okkar í tungumálinu. En því fleiri okkar sem tala góða íslensku, þeim mun betur ganga öll samskipti okkar á milli. Það er í þágu okkar allra að gefa íslensku séns.

Vertu með í liðinu!

Hvernig getur þú orðið að liði? Þú getur fylgt okkur á samfélagsmiðlum (á Instagram og á Facebook). Þú (eða félag þitt, fyrirtæki eða sveitarfélag) getur orðið félagi í Gefum íslensku séns og stutt þannig verkefni sem ýta undir notkun íslensku. Það er líka gagnlegt að hafa þessa grein í huga þegar þú talar við fólk sem hefur ekki íslensku að móðurmáli.

Íslenskan mín er enn fjarri því að vera fullkomin, en hún er jafngóð og hún er vegna þess að fólk eins og þið, fólk sem ég þekki ekki (eða, eins og ég kallaði það í nokkur ár áður en ég var leiðrétt, ókunningar) gaf mér séns og liðsinnti mér á þessari vegferð. Vinnum saman til að byggja upp nægilegt sjálfstraust hjá þeim sem eru að læra íslensku til að gefa íslensku séns.

Eliza Reid, meðstjórnandi Gefum íslensku séns