Félag Gefum íslensku séns er til að hjálpa fólki að læra íslensku í daglegu lífi. Hugmyndin er að allir sem eru móðurmálshafar eru „almannakennarar“. Það þýðir að allir sem tala íslensku geta hjálpað öðrum að læra með því að sýna þolinmæði og tala málið við þá sem eru að læra.

Um hvað snýst verkefnið?

Markmið verkefnisins er að skapa íslenskuvænt samfélag. Í stað þess að skipta yfir í ensku, viljum við að fólk fái tækifæri til að nota íslenskuna sem það kann.

• Almannakennarinn: Við erum öll kennarar þegar við tölum við fólk úti í búð, á kaffihúsum eða í vinnunni.
• Stuðningur: Við hvetjum fólk til að sýna skilning og hjálpa þeim sem eru að æfa sig.
• Vitundarvakning: Að kenna íslenskumælandi fólki hversu mikilvægt framlag þeirra er fyrir máltileinkun annarra.

Hvað getur þú gert?

Ef þú ert að læra íslensku: Notaðu hana! Ekki vera hrædd(ur) við að gera mistök.
Ef þú talar íslensku: Gefðu íslensku séns! Ekki skipta yfir í ensku. Talaðu skýrt, notaðu einfaldara mál og sýndu þolinmæði.

Viltu vera með? Við fögnum öllum stuðningi frá einstaklingum, fyrirtækjum og öðrum samtökum. Smelltu hér til að lesa meira.

Mundu: Við erum öll almannakennarar!

Frá átaki til félags

Hér má sjá hvernig verkefnið hefur þróast í gegnum árin:

Ár	Áfangi í sögunni
2007	Sumarnámskeið í íslensku hófust hjá Háskólasetri Vestfjarða. Byrjað var að hvetja fyrirtæki og einstaklinga til að sýna nemendum þolinmæði og nota íslensku.
2021	Árið 2021 byrjaði verkefnið „Íslenskuvænn staður“. Margar búðir og kaffihús í Ísafjarðarbæ settu skilti í gluggann hjá sér. Skiltið þýddi að staðurinn væri góður fyrir fólk sem er að læra málið. Þar gátu nemendur treyst því að fólk talaði áfram íslensku við þá, í stað þess að skipta strax yfir í ensku. Starfsfólkið gerði sitt besta til að gera sig skiljanlegt á íslensku.
2022	Verkefnið stækkaði og nafnið varð „Íslenskuvænt samfélag – við erum öll almannakennarar“. QR-kóðar með upplýsingum voru teknir í notkun.Verkefnið varð víðtækara og náði til fleiri en bara nemenda Háskólasetursins.
2023	Nafnið breyttist í „Gefum íslensku séns“. Verkefnið fékk Evrópumerkið, sem er viðurkenning fyrir fyrirmyndarverkefni í tungumálanámi. Fjöldinn allur af viðburðum var haldinn sem miðaði að því að blanda saman ólíkum hópum og æfa fólk í notkun íslensku. Það var líka gert með það að markmiði að íslenskir móðurmálshafar mættu á viðburðina til að þjálfa og opna þannig samfélagið fyrir þeim íbúum sem vildu spreyta sig á íslenskunni.
2024	Samstarf hófst við menningar- og viðskiptaráðuneytið og félags- og vinnumarkaðsráðuneytið til að þróa verkefnið áfram um allt land.
2026	Gefum íslensku séns orðið formlegt félag sem einstaklingar, félög, fyrirtæki og sveitarfélög geta gengið í.

Stjórn Gefum íslensku séns

Á bak við starfsemi Gefum íslensku séns fer fram mikil og öflug vinna. Til þess að halda öllum boltum á lofti erum við með stjórn sem leiðir starfið. Þetta er hópur fólks með ólíkan bakgrunn en sömu sýn: að hvetja samfélagið til að sýna nýjum Íslendingum eða þeim sem læra málið þolinmæði. Við trúum því að við séum öll almannakennarar og viljum ganga á undan með góðu fordæmi. Það er okkur sönn ánægja að kynna forystusveit félagsins fyrir ykkur hér á eftir.

Stjórnarmenn

Peter Weiss kom af stað Erasmus-/Nordplus-sumarnámskeiðum fyrir skiptinema hjá Háskólasetri með um 1500 þátttakendum í gegnum árin. Hann hefur í gegnum þessi námskeið verið tengdur Gefum íslensku séns frá upphafi og gegnir nú hlutverki formanns stjórnar félagsins. Hann er auk þess stjórnarformaður Lýðskólans á Flateyri. 

Peter kom fyrst til Íslands árið 1987 sem námsmaður í norrænum fræðum og hefur síðan tekið BA-próf við HÍ, MA-próf við Háskólann í Kíl/Slésvík-Holtsetalandi og Doktorspróf við Háskólann í Greifswald/Vorpommern. Aðalviðfangsefni hans voru málvísindi norrænna/germanskra mála. Hann hefur starfað hjá HÍ 1997-2005 sem sendikennari, stundakennari og forstöðumaður tungumálamiðstöðvar. 2003-2005 var hann forstöðumaður Goethe-Zentrums Reykjavík. Frá 2005-2026 var hann forstöðumaður Háskólaseturs Vestfjarða. 

Ólafur Guðsteinn Kristjánsson er kennari í íslensku sem öðru máli. Hann hefir bæði kennt íslensku sem erlent mál og annað mál síðan 2007 og hefir talsverða reynslu á því sviði. Hann hefir einnig látið sig samfélagslegu hliðina á málinu talsvert varða og unnið að Gefum íslensku séns svo og undanförum þess frá upphafi.



Eiríkur Rögnvaldsson lærði íslensku við Háskóla Íslands og kenndi íslenska málfræði við skólann í nærri fjörutíu ár, einkum hljóðfræði, hljóðkerfisfræði, beygingarfræði, orðmyndunarfræði og setningafræði, og hefur skrifað fjölda greina um þessi efni. Upp úr aldamótum sneri hann sér einkum að máltækni og var brautryðjandi á því sviði á Íslandi og tók þátt í fjölda norrænna og evrópskra samstarfsverkefna. Hann fór á eftirlaun 2018 og hefur síðan tekið virkan þátt í íslenskri málfarsumræðu með skrifum og erindum og heldur úti sérstökum hópi á Facebook, “Málspjall”, þar sem félagar eru á þrettánda þúsund. Á þessum árum hefur hann skrifað bókina Alls konar íslenska og auk þess hátt á sextánda hundrað pistla um íslenskt mál, málfræði, málfar, málnotkun og málstefnu, þar á meðal tugi pistla um íslensku sem annað mál og mikilvægi íslenskukennslu fyrir innflytjendur.

Eliza Reid er rithöfundur, fyrirlesari, meðstofnandi Iceland Writers Retreat og fyrrverandi forsetafrú Íslands. Hún hefur gefið út bækurnar Og svo varð ég forsetafrú (2026), Diplómati deyr (2025) og Sprakkar (2021), sem allar hafa verið metsölubækur á Íslandi.

Auk félagsins Gefum íslenskunni séns situr hún í stjórn Kanadísk-íslenska viðskiptaráðsins, SnerpaPower og Kvennaathvarfsins (sem varamaður). Þá á hún sæti í ráðgjafaráði Reykjavík Global Forum og er Velgjörðasendiherra SOS Barnaþorpanna á Íslandi.

Eliza hefur búið á Íslandi frá árinu 2003. Hún er með BA Honours-gráðu í alþjóðasamskiptum frá University of Toronto og MSt-gráðu í nútímasögu frá University of Oxford.

En lífið tók aðra stefnu. Henni fannst svo magnað og gaman að læra íslensku að hún gat ekki hugsað sér að hætta. Hún ákvað því að vera áfram og fluttist alveg til landsins. Nú í júlí næstkomandi fagnar hún 10 ára búsetuafmæli á Íslandi.

Martina lærði íslensku sem annað mál í Háskóla Íslands og er með BA-gráðu. Í dag kennir hún íslenskunámskeið sem eru sérstaklega ætluð fyrir Tékka og Slóvaka sem búa á Íslandi.

Varamenn

Vaida Bražiūnaitė er upprunalega frá Litáen, sjálfstætt starfandi mannfræðingur og kennari og vinnur í ýmsum verkefnum sem tengjast mannfræði, tungumálum og bókmenntum. Hún er með BA-próf í bókasafnsfræði frá Vilníus-háskóla og meistaragráðu í sjónrænni mannfræði við Háskólann í Tromsø í Noregi. Hún lauk BA-námi í íslensku sem öðru máli við HÍ árið 2024 og hefur kennt íslensku fyrir byrjendur við Fræðslumiðstöð Vestfjarða, Háskólasetur Vestfjarða og íslenskubraut Menntaskólans á Ísafirði. Hún var einnig meðstjórnandi Hversdagssafnsins á Ísafirði í átta ár og stýrði auk þess skapandi íslenskunámskeiðinu Tungumálatöfrar fyrir börn í tvö ár.

Vaida er aðallega heilluð af innflytjendasögum og íslenskum bókmenntum af erlendum uppruna. Hún trúir því að allir hafi sögu að segja og að tungumálið geti verið leikur, tenging og heimili. 

Birta Ósk Hönnudóttir (hún/hán) situr í varastjórn Gefum íslensku séns. Birta er menntaður kynjafræðingur með sálfræði í grunnnám og starfar nú sem forstöðumaður Dægradvalar á Ísafirði. Birta brennur fyrir jafnréttismálum og þ.á.m. málefnum innflytjenda.

Lína Björg Tryggvadóttir

Eiríkur Örn Norðdahl