Það er fullyrt í mörgum þekktum jólalögum að á aðventunni séum við mildari og heilsum hver öðrum blíðlegri en ella, hlæjum og syngjum saman. Í aðventunni miðlum við gleði og jólin eru eitthvað sem flestir eiga sameiginlegt, því heims um ból, helg eru jól.
Hverju sem menn trúa þá er menning og hefðir aldrei sterkari en á þessum tíma, það skapar líka tækifæri til að fræðast um menningu og hefðir annarra þjóða í samtali. Við höfum svo sannarlega umræðuefni. Það gefst því tækifæri til að gefa íslenskunni séns. Við verðum ekki uppiskroppa með umræðuefni sem getur glætt og bætt samskipti. Við viljum miðla og útdeila á aðventunni, nú er tækifærið.
Jafnrétti
Máltaka okkar hefst í móðurkviði með því að fóstur fer að sýna viðbrögð við utanaðkomandi hljóðum og fram að sex ára aldri er mikilvægasti tími máltöku. Barn sem fæðist heyrnalaust, fær kuðungsígræðslu og nær heyrn á öðru ári hefur þegar tapað mikilvægu ári úr máltökunni. Eftir að unglingsárum er náð hægir á máltöku okkar og eftir því sem árin færast yfir er erfiðara að tileinka sér annað mál en móðurmálið.
Það skiptir því mestu máli að stutt sé við máltileinkun í leikskóla og fyrstu árum barns í grunnskóla. Barn sem hefur annað móðurmál en íslensku þarf því sérstakan stuðning og athygli til að það standi jafnfætis þegar grunnskólanámi lýkur.
Að gefa íslenskunni séns er því mikilvægt jafnréttismál sem við sem höfum málið á valdi okkar verðum að virða og ábyrgð okkar mikil þegar kemur að íslenskunotkun hér á landi.
Inngildandi samfélag
Við viljum flest búa í samfélagi án aðgreiningar, í samfélagið sem jafnrétti ríkir og jöfn tækifæri. Það er inngildandi samfélag. Hver er þá ábyrgð okkar sem samfélagsþegna?
Hún er mikil og á einfaldan hátt getum við staðið undir þeirri ábyrgð þegar kemur að því að miðla tungumálinu. Inngilding felur líka í sér að viðurkenna fjölbreytileikann og venja okkur við að íslenskan sé alls konar borin fram.
Þau sem eru svo heppin að taka þátt í jólaboðum innan fjölskyldu, vina og starfsfélaga geta búist við því að íslenskan sé ekki móðurmál hjá öllum sem viðstödd eru. Hver eru viðbrögð okkar? Þegar við heyrum íslenskuna ekki vel borin fram, við erum fljót að snúa okkur að enskunni, jafnvel þótt við höfum hana ekki alveg á valdi okkar.
Jólaleikurinn í ár er Gefum íslensku séns
Innflytjendur tala oft um að þau fái ekki tækifæri til að spreyta sig á íslenskunni, „líkt og hún sé einkamál Íslendinga“ sagði ein við mig. „ Við fáum að horfa á fjöllin ykkar og moka snjó, en ekki að tala málið ykkar“. Bregðumst við því með þjóðarátaki um jólin.
Látum íslenskuna óma, um landið enduróma
Njótum aðventunnar.
Halla Signý Kristjánsdóttir,
verkefnastjóri
Gefum íslensku séns 